این قسمت از برنامه «اسلام در آینه علم» به تعاملها و تأثیرات متقابل میان جهان غرب و شرق اختصاص دارد. در این برنامه، دربارهٔ شرقشناسی، نگرش اروپاییان به شرق، تقابلها و تأثیرات متقابل اسلام و مسیحیت، و همچنین تعاملات فرهنگی میان مسلمانان، مسیحیان و یهودیان گفتوگو میشود. مهمان این برنامه، تیمور کازبکوویچ کارایف / Тимур Казбекович Кораев، دانشیار گروه آسیای مرکزی و قفقاز در انستیتوی کشورهای آسیا و آفریقا (وابسته به دانشگاه دولتی مسکو) است. او در این گفتوگو به بررسی ابعاد تاریخی و فرهنگی روابط غرب و شرق میپردازد و نشان میدهد که این روابط تنها در قالب تقابل خلاصه نمیشود، بلکه شامل تبادل علمی، فرهنگی و زبانی نیز بوده است.
این قسمت با مقدمهای کوتاه آغاز میشود و سپس به مفهوم «آینه» شرق میپردازد؛ یعنی اینکه شرق چگونه در نگاه غرب بازتاب یافته و این نگاه چه تحولاتی را طی کرده است. در ادامه، موضوع شرقشناسی و شرقشناسی علمی در اروپا و نگرش اروپاییان به شرق بررسی میشود.
بخش بعدی برنامه به رقابت و تقابل اسلام و مسیحیت، شکلگیری جهان اسلام، و نقش «تصویر دشمن» در پیدایش اسلامشناسی اختصاص دارد. همچنین زمینههای اجتماعی و سیاسی شکلگیری دانش دربارهٔ اسلام در اروپای غربی و تعامل فرهنگ اسلامی و مسیحی در اندلس مورد بحث قرار میگیرد. در این میان، تأثیر فرهنگ عربی بر زبان اسپانیایی و نیز موضوع مدیترانه مسیحی و جنگهای صلیبی بررسی میشود.
در ادامه، تعامل فرهنگی مسلمانان، مسیحیان و یهودیان در قرن سیزدهم، و نقش اندلس و سیسیل بهعنوان مراکز فرهنگی در قرون یازدهم تا سیزدهم میلادی مطرح میشود. سپس تعامل فرهنگ غربی و شرقی در اواخر قرون وسطی و شخصیت فردریک دوم، امپراتور روم مقدس، بهعنوان نمونهای از پیوند میان دو فرهنگ بررسی میگردد. برنامه با سخن پایانی به پایان میرسد. بهطور کلی، این محتوا نشاندهنده تلاشی است برای بازخوانی تاریخی روابط غرب و شرق، فراتر از تقابل سادهانگارانه، و تأکید بر تأثیرات متقابل فرهنگی، علمی و زبانی میان جهان اسلام و اروپا.
بخش اول:


