این قسمت از برنامه «اسلام در آینه علم» به موضوع «اقتصاد زیرزمینی کشورهای عربی (بخش 1 و 2)» اختصاص یافته. کارشناس این برنامه سوتلانا یوریونا بابنکووا / Светлана Юрьевна Бабенкова، پژوهشگر ارشد انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه و دارای مدرک دکترای اقتصاد و MBA است.
اقتصاد زیرزمینی به مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی گفته می‌شود که خارج از چارچوب رسمی و نظارت دولت انجام می‌شوند و در آمارهای رسمی ثبت نمی‌گردند. این فعالیت‌ها طیف گسترده‌ای را در بر می‌گیرند؛ از کارهای قانونی اما اعلام‌نشده مانند دستفروشی و کار بدون قرارداد، تا فعالیت‌های کاملاً غیرقانونی مانند قاچاق، پول‌شویی و تجارت مواد مخدر. دلایل اصلی گسترش این پدیده شامل مالیات‌های سنگین، مقررات پیچیده، فساد اداری، بیکاری و بی‌ثباتی اقتصادی است.
پیامدهای اقتصاد زیرزمینی دوگانه است؛ از یک سو موجب کاهش درآمدهای مالیاتی دولت، تضعیف آمارهای اقتصادی، گسترش فساد و نقض حقوق کارگران می‌شود، و از سوی دیگر در شرایط بحرانی می‌تواند به‌عنوان سازوکاری برای بقای معیشت مردم و ایجاد اشتغال غیررسمی عمل کند. در کشورهای عربی و مسلمان، عواملی مانند جنگ، تحریم، فساد ساختاری و اقتصاد رانتی باعث شده سهم اقتصاد زیرزمینی از تولید ناخالص داخلی بسیار بالا باشد و به یکی از موانع اصلی توسعهٔ پایدار در این منطقه تبدیل شود.
بخش اول
بخش دوم
