چهار کارگاه تصویرگری ایرانی با حضور مهشید دارابی، نجلا مهدوی و سحر میرحسینی و با حمایت بنیاد ابنسینا، طی روزهای ۲، ۳، ۶ و ۷ سپتامبر (11، 12، 15 و 16 شهریور) در مراکز فرهنگی و علمی مختلف شهر مسکو برگزار شد که شرح آن بدین ترتیب است.
نخستین کارگاه؛ تصویرگری فرهنگ عامه و چالشهای آن
نخستین کارگاه تصویرگری روز ۲ سپتامبر (۱۱ شهریور) در کتابخانه نِکراسوف مسکو برگزار شد. در این برنامه، مهشید دارابی و نجلا مهدوی به ارائه دیدگاهها و تجربیات خود در حوزه تصویرگری پرداختند. مهشید دارابی در ابتدا درباره تجربه و علاقه شخصی خود نسبت به روسیه و امکان ادغام اشتراکات فرهنگی میان دو ملت سخن گفت و بر نقش هنر، بهویژه تصویرگری، در ایجاد و تقویت این ارتباط تأکید کرد. او همچنین درباره شخصیسازی کاراکترها در تصویرگری بهعنوان شیوهای برای خلق آثار هنری سخن گفت و با اشاره به تجربه هنری خود در دوران کرونا، نمونههایی از تأثیر این دوره بر آثارش را بیان کرد. دارابی همچنین استفاده از ابزارهای فناوری، از جمله هوش مصنوعی، در حوزه تصویرگری را صرفاً یک چالش ندانست و آن را فرصتی برای برجستهتر شدن تمایز میان آثار خلقشده توسط انسان و تولیدات مصنوعی عنوان کرد. در ادامه، نجلا مهدوی درباره آشنایی خود با فرهنگ روسیه از طریق ادبیات و داستانهای روسی سخن گفت و به رابطه میان متون کهن و تصویرگری و نقش این هنر در احیای احساس تاریخی انسانها پرداخت. از بخشهای قابل توجه این کارگاه، تعامل تصویرگران ایرانی با دانشجویان روس حاضر در جلسه بود. در این بخش، دانشجویان روس با همراهی تصویرگران ایرانی به طراحی و ترسیم تصاویری بداهه روی بوم پرداختند.
دومین کارگاه؛ پیوند تصویرگری ایرانی با فرهنگ و هنر روسیه
دومین کارگاه تصویرگری روز ۳ سپتامبر (۱۲ شهریور) در مرکز ادبیات شرق کتابخانه دولتی لنین برگزار شد. در این رویداد، هنرمندان مدعو به معرفی آثار و سبک کاری خود پرداختند و درباره علاقهمندیهای هنری و ارتباط آن با فرهنگ و هنر روسیه سخن گفتند. مهشید دارابی در این نشست از شیفتگی خود به آثار فئودور داستایفسکی، بهویژه رمان «برادران کارامازوف»، سخن گفت و تأثیر عمیق آثار این نویسنده بر خود را با مخاطبان روس در میان گذاشت. نجلا مهدوی نیز به ستایش آثار تصویرگر روس، ایزاک لویتان، و دیگر استادان تصویرگری از جمله پیتر بروگل پرداخت. سحر میرحسینی نیز با اشاره به منابع الهام هنری خود گفت که منبع الهام هنرمند تنها به استادان و آثار هنری محدود نمیشود، بلکه محیط زندگی و عناصر پیرامون نیز میتوانند زمینهساز شکلگیری ایدههای هنری باشند. در ادامه این نشست، در چارچوب تعامل میان استادان مدعو و علاقهمندان حاضر، موضوع نقش هوش مصنوعی و تأثیر آن بر تصویرگری مطرح شد. نجلا مهدوی در پاسخ به این پرسش، با اشاره به تجربه شخصی خود گفت که برخی دانشجویان به دلیل استفاده افراطی از هوش مصنوعی، مسیر تخیل و خلاقیت خود را محدود کردهاند. او در عین حال تأکید کرد که «باید در حال حاضر از اتخاذ رویکردی کاملاً منفی در رابطه با هوش مصنوعی خودداری کرد تا زمان درباره آن قضاوت کند». مهشید دارابی نیز با اشاره به دوره تیموری و صفوی بهعنوان دورههای اوج نگارگری و کتابت در ایران، درباره تأثیر هنر دوره قاجار بر آثار خود سخن گفت. در پایان، مخاطبان استقبال گرمی از هنرمندان و آثار آنان داشتند و علاقهمندی خود به هنر ایرانی را با آنان در میان گذاشتند.
سومین کارگاه؛ پروژه طراحی جلد «داستانهای عامیانه ایرانی و روسی»
سومین کارگاه تصویرگری روز ۶ سپتامبر (۱۵ شهریور) در کتابخانه نِکراسوف مسکو برگزار شد و مهشید دارابی، نجلا مهدوی و سحر میرحسینی در آن به ارائه آثار و تجربیات خود پرداختند. در این نشست، مهشید دارابی ضمن معرفی بخشی از تجربیات هنری خود، به المانهایی در آثارش اشاره کرد که از تصاویر کهن هندی و مصری الهام گرفتهاند. او همچنین درباره خلق کاراکترهایی کاملاً ذهنی سخن گفت که در طراحی جلد کتاب «داستانهای عامیانه ایرانی و روسی» مورد استفاده قرار گرفتهاند. در ادامه، سحر میرحسینی آثار خود در حوزه تصویرگری کودک و بزرگسال را معرفی کرد و به پرسشهای علاقهمندان پاسخ داد.
چهارمین کارگاه؛ تکنیک تصویرگری و شخصیتپردازی
چهارمین کارگاه روز ۷ سپتامبر (۱۶ شهریور) در مرکز فرهنگی انستیتو شرقشناسی آکادمی علوم روسیه و با حضور مهشید دارابی برگزار شد. در این نشست، دارابی درباره تکنیکهای تصویرگری و نحوه شخصیتپردازی در پروژه «افسانههای عامیانه ایرانی و روسی» توضیح داد و به طراحی کاراکترهای مختلف، از جمله کاراکتر «نصفهونیمه»، همچنین طراحی و تصویرسازی ساختمانها در این پروژه پرداخت. در ادامه، در چارچوب گفتوگو با شرکتکنندگان، درباره علاقهمندی هنرمندان ایرانی به آثار مدرن روس در حوزه تصویرگری نیز بحث و تبادل نظر صورت گرفت.
لازم به ذکر است که برگزاری مجموعه کارگاهها به حمایت بنیاد ابنسینا، در راستای تقویت گفتوگوی بینافرهنگی میان ایران و روسیه، معرفی هنر و فرهنگ ایرانی، حمایت از هنرمندان و ایجاد فرصتهای حرفهای برای آنان صورت میگیرد. افزون بر آن میتوان به برگزاری دورههای آموزشی_ پژوهشی و انتشار آثار گوناگونی در حوزه هنر اشاره کرد که همواره از دغدغههای فرهنگی بنیاد به شمار میآید.
