سیونهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب مسکو پس از پنج روز برگزاری، روز ۶ سپتامبر (15 شهریور) به کار خود پایان داد. این دوره از نمایشگاه با حضور حدود ۵۰ هزار بازدیدکننده، بیش از ۳۰۰ ناشر و برگزاری بیش از ۵۰۰ رویداد همراه بود. حضور ناشران و فعالان نشر از کشورهای مختلف، از جمله چین، ایران، هند، قطر، عربستان سعودی، ترکیه، عمان، امارات متحده عربی و کره شمالی، نشان داد که این نمایشگاه تنها محلی برای عرضه و خریدوفروش کتاب نیست، بلکه به بستری برای توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه نشر نیز تبدیل شده است. در این دوره، انتشارات صدرا با حمایت بنیاد ابنسینا تنها نماینده ایران در نمایشگاه بودند و با ارائه مجموعهای از آثار در حوزههای فلسفه و فرهنگ اسلامی، ایرانشناسی، زبان و ادبیات فارسی در این رویداد حضور یافتند. این حضور همچنین فرصتی را برای معرفی ظرفیتهای نشر ایران و توسعه ارتباطات میان ناشران و فعالان فرهنگی دو کشور فراهم کرد.
شاید بتوان مهمترین حضور بینالمللی این دوره را به چین، بهعنوان مهمان افتخاری نمایشگاه، اختصاص داد. در غرفه چین بیش از ۲ هزار اثر ارائه شد و بیش از ۴۰ رویداد با حضور نویسندگان، ناشران، مترجمان و پژوهشگران چینی برگزار شد. همچنین در چارچوب این نمایشگاه، تفاهمنامهای میان وزارت توسعه دیجیتال، ارتباطات و ارتباطات جمعی روسیه و اداره دولتی امور مطبوعات و انتشارات چین در جهت اجرای برنامه مشترک میان ناشران در زمینه ترجمه و انتشار آثار ادبی کلاسیک و معاصر دو کشور به امضا رسید. روسیه نیز در سال ۲۰۲۸ بهعنوان مهمان افتخاری در نمایشگاه بینالمللی کتاب پکن حضور خواهد داشت. همچنین در جریان برنامههای نمایشگاه نیز موضوعاتی چون توسعه نشر کتاب کودک، استفاده از هوش مصنوعی در ادبیات و کسبوکار نشر، تحول دیجیتال صنعت کتاب و همکاری ناشران با صنعت سینما مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
از دیگر نکات جالب مطرحشده در این بخش، اظهارات یوگنی کاپییف، مدیرعامل انتشارات «اکسمو» درباره روند بازار کتاب روسیه و سلیقه مخاطبان روس بود. به گفته او، ادبیات داستانی همچنان جایگاه پیشتاز خود را حفظ کرده و علاقه مخاطبان به ادبیات کلاسیک، بهویژه آثار فئودور داستایفسکی، همچنان پیشتاز است. در مقابل، تقاضا برای ادبیات کاربردی کاهش یافته است؛ چراکه بخشی از نیازهای اطلاعاتی خوانندگان اکنون از طریق هوش مصنوعی پاسخ داده میشود.
در مجموع، سیونهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب مسکو را میتوان رویدادی فراتر از یک نمایشگاه کتاب تلقی کرد؛ رویدادی که در کنار عرضه آثار و معرفی ناشران، به محلی برای گفتوگو درباره آینده صنعت نشر، فناوریهای جدید و گسترش همکاریهای فرهنگی و نشر میان کشورهای مختلف تبدیل شده است.
