در این شماره از سلسله برنامه «اسلام در آیینه علم»، اسماگیل رستمویچ گیبادولین / Гибадуллин Исмагил Рустамович ایرانشناس و اسلامپژوه و پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات اردوی زرین و خانات تاتار در انستیتوی تاریخ آکادمی علوم جمهوری تاتارستان، دارای مدرک دکتری تاریخ از دانشگاه فدرال کازان. حوزههای اصلی پژوهش او شامل ایرانشناسی، اسلامشناسی و مطالعه منابع فارسی درباره تاریخ اردوی زرین و دولتهای تاتار قرون وسطی بود. او به ده زبان از جمله روسی، تاتاری، انگلیسی، فارسی، ترکی، عربی، آذربایجانی، ازبکی، تاجیکی و اردو تسلط دارد که او را به یکی از معدود متخصصان چندزبانه در این حوزه تبدیل کرده است.
از مهمترین آثار علمی گیبادولین میتوان به ترجمه و تصحیح کتاب «قلندرنامه» اثر ابوبکر قلندر رومی اشاره کرد که در سال ۲۰۱۷ در قازان منتشر شد. او همچنین کتاب «مرتضی مطهری و انقلاب اسلامی در ایران» را در سال ۲۰۱۵ در مسکو توسط انتشارات صدرا به چاپ رساند. علاوه بر این، او چندین اثر فارسی را به روسی ترجمه کرد، از جمله «اسلام و مدرنیته» (۲۰۱۷)، «نوروز: جشن پیونددهنده ملتها» (۲۰۱۶)، «زبان قرآن» (۲۰۱۶) و «تاریخ فلسفه اسلامی» (۲۰۱۶) و… .
در این نشست، سخن از سرچشمههای فرهنگ اسلامی میرود و از آن دادوستد پنهان و آشکار که میان دو جهان ترکی و فارسی، در گذر قرون، جریان داشته است. نیز سخن از اجتماع ترکی، از یگانگی فرهنگی جهان ترکی و فارسی، و از لایههای گونهگون فرهنگ و تاریخ تاتار به میان میآید.
آنچه در این برنامه خواهید شنید، سفری است در ژرفای تاریخ و فرهنگ؛ از معنای فرهنگ اسلامی تا بنیاد یگانه آن، از جامعهای که «اسلامگونه» خوانده میشود تا تأثیر مسیحیت، از اسلامآوری تا آمیزش متقابل فرهنگها، از تقسیم قومی جهان مسلمانان تا تأثیرپذیری دو سویه، از ترکان تا همآمیزی ترکی-فارسی در منطقه ولگا و اورال، از مؤلفههای عربی و فارسی تا تصوف در آن دیار، و سرانجام از گرایشهای معاصر در فرهنگ مسلمانان.


