یفیم آناتولیویچ رزوان / Ефим Анатольевич Резван، از برجستهترین قرآنپژوهان و شرقشناسان معاصر روسیه، تحصیلات خود را در رشتهٔ فیلولوژی عربی در دانشگاه لنینگراد (دانشگاه دولتی سنت پترزبورگ کنونی) آغاز کرد و دورهٔ کارشناسی ارشد را در انستیتوی شرقشناسی آکادمی علوم شوروی به پایان رساند. او در سال ۱۹۸۴ از پایاننامهٔ دکتری (کاندیدای علوم) خود با موضوع «واژگان قومی ـ اجتماعی قرآن به عنوان منبعی برای تاریخ و مردمشناسی عربستان در آستانهٔ سدههای ۶–۷ میلادی» دفاع کرد و هفت سال بعد، رسالهٔ فوق دکترای خود را با عنوان «قرآن به عنوان منبع تاریخی و یادمان ادبی» به پایان رساند. او سالها در شعبهٔ لنینگراد مؤسسهٔ خاورشناسی فعالیت کرد و از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ معاون علمی موزهٔ مردمشناسی و قومشناسی (کونست کامرا) آکادمی علوم روسیه بود. از سال ۲۰۱۹، مدیریت موزهٔ فرهنگ اسلامی سنت پترزبورگ را بر عهده دارد و از سال ۲۰۰۰ تاکنون، سردبیر مجلهٔ بین المللی Manuscripta Orientalia است.
زمینهٔ اصلی پژوهشهای رزوان، نسخههای خطی قرآنی، تفسیر و تاریخ قرآن، و نیز روابط فرهنگی روسیه و جهان عرب است. او یکی از شناساییکنندگان و منتشرکنندگان کهنترین نسخهٔ خطی قرآن موسوم به «قرآن عثمان» است که نزد مسلمانان آسیای مرکزی به عنوان نخستین مصحف کامل، جایگاه ویژهای دارد. همچنین به دعوت قرآنپژوه برجستهٔ ایتالیایی، سرجیو نویا نوسدا، در پروژهٔ بین المللی Early Qur’ans مشارکت داشت. از دیگر دستاوردهای علمی او، توسعهٔ سامانهٔ تشخیص خودکار خط عربی (القاری العلی) است که هم اکنون در کشورهای عربی کاربرد گستردهای دارد. رزوان با بیش از ۳۰۰ اثر علمی و ۳۰ کتاب به زبانهای گوناگون، در پروژههای مرجعی چون دایرة المعارف قرآن (بریل) و… همکاری داشته و آثارش در زمینهٔ قرآنشناسی، از جمله کتاب «قرآن و جهان آن»، در محافل علمی روسیه و جهان با استقبال روبرو شده است.
فعالیتهای علمی رزوان تنها به فعالیت کتابخانهای و نسخهپژوهی محدود نمیشود؛ او پژوهشهای میدانی گستردهای در یمن، ازبکستان، هند، چین، اتیوپی، اندونزی، عمان، قطر، اردن و دیگر کشورها انجام داده و نمایشگاههای متعددی با موضوع فرهنگ اسلامی و هنر شرقی در شهرهای روسیه و کشورهایی چون فرانسه، آمریکا، یونان، اسلوونی و مجارستان برگزار کرده است. او همچنین تهیهکننده و نویسندهٔ مجموعه فیلمهای مستندی چون «اجماع = توافق» و «دنیای اسلام من» است که در شبکهٔ روسیه امروز پخش شده است. رزوان علاوه بر تدریس در دانشگاههای معتبر روسیه و خارج از کشور، در تهیهٔ دورهٔ آموزش از راه دور «اسلام: تاریخ، فرهنگ و عمل» برای دانشگاه سنت پترزبورگ نقش داشته که موفق به کسب جایزهٔ بین المللی EdCrunch Award شده است. او عضو اتحادیهٔ اروپایی عربشناسان و اسلامشناسان، کمیتهٔ کتابخانههای خاورمیانه و شورای جهانی مطالعه، حفظ و ترویج میراث فرهنگی ازبکستان است و از چهرههای تأثیرگذار در گسترش دانش اسلامی و دیالوگ میان فرهنگی در سطح بین المللی به شمار میرود.
در پروژه تاریخ شفاهی روی هم رفته چهار جلسه با ایشان دیدار صورت گرفته و مطالب بسیار مهم و جذابی از سوی ایشان برای مخاطبان این برنامه ایراد شده است:
