خورشیده داورونونا خمراکولوا / Хуршеда Давроновна Хамракулова (زادهٔ ۷ اکتبر ۱۹۴۷ در سمرقند، ازبکستان شوروی) پژوهشگر برجستهٔ ادبیات، مترجم و فعال اجتماعی اهل شوروی و روسیه است. او در سال ۱۹۶۹ از دانشکدهٔ فیلولوژی روسی دانشگاه دولتی سمرقند به نام علیشیر نوایی فارغالتحصیل شد و سپس در دورهٔ تحصیلات تکمیلی دانشگاه دولتی مسکو (لامانوسوف) شرکت کرد. خمراکولوا در سال ۱۹۸۰ موفق به دریافت دکترای شد.
او فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۹۶۹ به عنوان دستیار در دانشگاه سمرقند آغاز کرد و پس از آن در مراکز معتبر علمی و آموزشی متعددی به فعالیت پرداخت. از جملهٔ این مراکز میتوان به کتابخانهٔ دولتی اتحاد شوروی(لنین)، انستیتوی ادبی به نام گورکی، اتاق کتاب روسیه و مدرسه عالی اقتصاد اشاره کرد. وی از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۷ به عنوان دانشیار گروه ادبیات و معاون دانشکدهٔ حقوق در مدرسه عالی اقتصاد مشغول به کار بود.
خمراکولوا تخصص خود را در حوزهٔ سبکشناسی واژگانی و اصطلاحی، زبان حقوق، نظریه و عمل ترجمهٔ ادبی و تاریخ ادبیات فارسی ـ تاجیکی متمرکز کرده است. او نویسندهٔ ۱۰ کتاب و بیش از ۱۵۰ مقالهٔ علمی، ادبی ـ انتقادی و روزنامهنگاری است که در ناشران معتبری چون «نویسندهٔ شوروی»، «ترا»، «گارد جوان» و «ادبیات کودکان» به چاپ رسیدهاند. همچنین از نویسندگان دانشنامهٔ بزرگ روسیه و دانشنامهٔ مختصر ادبیات به شمار میرود. وی آثار متعددی را از فارسی-تاجیکی به روسی ترجمه کرده است، از جمله ترجمههایی از ابن سینا، ابوالفضل حبیش تفلیسی و نویسندگان معاصر تاجیک.
علاوه بر فعالیتهای علمی، خمراکولوا در عرصهٔ اجتماعی و فرهنگی نیز نقش فعالی داشته است. او از سال ۱۹۹۶ ریاست شورای مرکز فرهنگی تاجیک را بر عهده داشته و عضو شورای عمومی سفارت تاجیکستان در روسیه بوده است. وی بنیانگذار، فیلمنامهنویس و کارگردان جشنوارهٔ سالانهٔ نوروز در مسکو بوده و از سال ۲۰۰۵ عضو کمیتهٔ سازماندهی این رویداد است. خمراکولوا همچنین عضو فرهنگستان بینالمللی وحدت معنوی و همکاری ملل جهان و معاون رئیس آن، و نیز عضو فرهنگستان روسی ـ ایتالیایی فرونی است.
از جمله افتخارات و نشانهای او میتوان به نشان «کهنهسرباز کار»، مدال «بهخاطر شایستگی در اجرای سرشماری سراسری روسیه»، مدال «شجاعت کار روسیه» و لوح تقدیر وزارت علوم روسیه اشاره کرد.
وی با نام مستعار «داوروندخت» نیز شناخته میشود.
در پروژه تاریخ شفاهی دیداری با ایشان صورت گرفته و مطالب مهم و جذابی از سوی ایشان برای مخاطبان این برنامه ایراد شده است:
